Ik vlieg boven de Grote Riftvallei in Oost-Afrika.
Het land onder mij is in beroering...
door de heftige bewegingen van de aardkorst.
De veranderingen in het Iandschap zijn enorm en onvoorspelbaar.
Dieren moeten hier elke dag van elk seizoen hun leven wagen.
Maar voor overlevers is dit een van de vruchtbaarste plekken op Aarde.
Nyiragongo. Het grootste lava-meerter wereld.
De lava borrelt omhoog van een diepte van bijna 15 kilometer.
Nergens ben je dichter bij de vurige kern van de planeet.
Nyiragongo is een van de meest actieve vulkanen in Afrika.
De uitbarstingen zijn zichtbaar vanuit de ruimte.
Terwijl het magma onder de aardkorst kolkt...
wordt het land ten oosten van hier verscheurd.
Vulkanen als deze veranderen het aangezicht van Oost-Afrika constant.
De vulkanen mogen dan hun destructieve kant hebben...
er komt ook leven voort uit deze inferno's.
EIke uitbarsting legt een tapijt van vruchtbare as over het land.
Het vormt de ideale voedingsbodem voor grassen.
Die groeien hier dan ook op een immense schaal.
De grassen trekken aantallen dieren aan die je nergens anders vindt.
Gnoes.
Niets houdt ze tegen.
En dit allemaal om bij het verse gras te komen.
De trekkende kuddes zijn slechts één element van het leven hier.
AIsje goed kijkt, zijn er ook nieuwe ontwikkelingen.
Op de savanne moet je het doen met wat het land je biedt.
Maar het is hier nooit zeker omdat morgen alles anders kan zijn.
Agama hagedissen wachten de komst van de kuddes af.
Hun moment komt eraan.
Met ruim een miljoen gnoes in de buurt wordt het genieten.
De gnoes worden vergezeld door miljarden vliegende insecten.
Dat wordt smullen. AIsje ze weet te vangen.
Even goed nadenken.
Deze Agama hagedis ziet z'n kans schoon.
Er is maar één ding dat nog meer vliegen aantrekt dan gnoes.
Een leeuw die gnoe gegeten heeft.
Voor een leeuw is een hagedis niet meer dan een vlieg voor een hagedis.
Hij zal z'n doelwit zorgvuldig moeten kiezen.
Zij wordt het niet.
En zij ook niet.
Misschien...
Toch maar niet.
Om te kunnen toeslaan, moet hij z'n zenuwen in bedwang houden.
Hebbes.
Het gaat hem steeds beter af.
Maar dit is misschien wat overmoedig.
Er is moed voor nodig om op de rug van een Ieeuw te klimmen...
maar je moet ook vooral weten wanneer je weg moet zijn.
De gnoes blijven niet lang en als ze vertrekken gaan de vliegen mee.
Oost-Afrika verandert constant.
Dit was ooit een aaneengesloten woud tussen oost- en westkust.
Nu gaan er hoog boven de vlakten in de wolken bergen schuil...
van meer dan 5000 meter hoogte.
De besneeuwde bergen vormen een barrière...
tussen de oude jungles in het westen en de savannes in het oosten.
Hier ligt de grootste gletsjer in Afrika.
SIechts een paar kilometer ten noorden van de evenaar.
Dit zijn de Iegendarische 'Bergen van de Maan'.
De bergen creëren hun eigen weersomstandigheden.
De Iokale naam voor de bergketen is Rwenzori, de Regenmaker.
Smeltwater stroomt van de gletsjers naar beneden.
AI dit water voedt de lager gelegen, dichte jungle.
Dit zijn de overblijfselen van de dichte wouden...
die ooit heel Oost-Afrika bedekten.
Maar door het droge klimaat aan de andere kant verdorden de bossen.
Nu zijn er nog maar kleine stukjesjungle over.
Hier leven de dieren die ooit in de oerbossen Ieefden.
De grootste primaat op Aarde.
De berggorilla.
Zijn voorouders Ieefden miljoenen jaren geleden al in bossen als dit.
Maar de wereld om hen heen is veranderd in moeras en savanne.
Verder dan hier komen deze reuzen niet in Oost-Afrika.
Ze leven geïsoleerd op hun eilanden in de Afrikaanse lucht.
Onder deze hooglanden doorkruisen moerassen de open savanne.
Het Bangweulu-moeras is enorm.
De naam betekent: Waar water en lucht elkaar treffen.
Verborgen in dit doolhof van waterwegen leeft een uniek dier.
Een enorme, schijnbaar prehistorische vogel.
De schoensnavel.
Met een Iengte van ruim een meter dwaalt ze door de moerassen...
op zoek naar meerval.
Niet helemaal wat ze zocht.
De aanleiding om te gaan vissen bevindt zich verderop.
Ditjong is pas drie weken oud en nog een beetje wankel.
De enorme snavel zorgt voor onbalans.
Het zal pas over enkele weken kunnen vliegen of zelfs maar lopen.
Het is geheel afhankelijk van de ouders voor voedsel en water.
Er is nog een kleiner jong waar het minder goed mee gaat.
Het grotere jong zeurt bij de moeder om iets te drinken.
Terwijl de moeder water haalt...
zien we een minder fraaie kant van de relatie met de nestgenoot.
Het drie dagen oudere jong krijgt altijd meer voedsel en aandacht.
Dit is meer dan een onderling stoeipartijtje.
Als de moeder terugkomt, ziet ze wat het grotere jong gedaan heeft.
Het kleinere jong zoekt troost bij de moeder.
Maar die heeft haar keuze al gemaakt.
Alleen haar eerstgeborene krijgt te drinken.
Schoensnavels brengen zelden meer dan één jong groot.
Het tweede jong was slechts reserve voor als het eerste het niet haalde.
Nu dat oud genoeg is...
zijn de ouders beter af als ze één, gezond jong grootbrengen.
Door de wisselende waterstand, is de visvangst te onzeker...
om te proberen twee jongen groot te brengen.
Niets blijft hier lang hetzelfde.
Om deze tijd van het jaar begint in Oost-Afrika de droogte.
Rivieren en poelen krimpen.
Het land wordt steeds droger.
En de spanningen lopen op.
Nijlpaarden zoeken verlichting waar dat nog kan.
In deze tijd van extreme droogte is er nog iets wat het land teistert.
Er breken spontaan branden uit in het kurkdroge gebied.
Het vuur raast met 80 kilometer per uur over de savanne.
Met een temperatuur van zo'n duizend graden verteert het vuur alles.
Er gaat elk jaar een gebied groter dan Groot-Brittannië in vlammen op.
Maar het vuur biedt ook kansen als je bereid bent risico te nemen.
Drongo's, bijeneters en scharrelaars vangen insecten tussen de vlammen.
Er gaat niets boven geroosterde sprinkhaan.
De branden zijn onderdeel van een natuurlijke cyclus...
die essentieel is voor het herstel van de Oost-Afrikaanse graslanden.
Soms wordt de cyclus onderbroken juist als een omslag gewenst is.
Op de vlakten van Amboseli rond de Kilimanjaro...
zijn de seizoensregens al twee jaar uitgebleven.
En ook dit jaar hadden ze al lang moeten vallen.
Het is de ergste droogte in vijftig jaar.
Amboseli is normaal een toevluchtsoord voor olifanten.
Deze vlakten zouden nu groen grasland moeten zijn.
Nu is er alleen maar stof.
Deze familie is constant onderweg op zoek naar voedsel.
De jongen moeten mee. Ze krijgen soms niet eens de tijd om te zogen.
Nu er geen gras is, moeten de olifanten het doen met droge takken.
Een volwassen dier kan het ermee redden, maar een kalf niet.
De moeders kunnen nauwelijks melk produceren voor hun jongen.
Het zoeken naar voedsel wordt steeds urgenter.
De kudde trekt verder en deze moeder staat voor een afschuwelijke keuze.
Volgt ze de kudde of blijft ze bij haar kalf dat niet meer kan staan?
De anderen zullen snel uit het oog verdwijnen.
Haar instinct is om bij haarjong te blijven.
Ze Iaat haar kind niet in de steek.
Na de Iaatste adem van het kalf geeft ze haar strijd op.
En dan zijn er plekken waar het leven nog zwaarder is.
Dit vreemde Iandschap is in feite de zoutkorst van een aantal meren...
verspreid over Oost-Afrika.
Het oppervlak van deze zoutmeren verandert elke dag...
naarmate er meer water verdampt en het zout achterblijft.
Het water is vergiftigd door vulkanische bronnen.
Maar zelfs hier is leven.
De kleuren worden gevormd door algen die in het giftige water leven.
Het zijn deze algen waar een van de mooiste dieren in Afrika op afkomt.
Tussen de geisers van het Bogoriameer...
voeden ruim een miljoen kleine flamingo's zich in het zoute water.
Ze komen als de algen floreren.
Door de enorme aantallen is het een weergaloos natuurspektakel.
Bijna alle kleine flamingo's leven van deze meren.
Ze trekken van meer naar meer al naar gelang het algengehalte.
Kraters langs de oevers wijzen op de krachten die hier altijd spelen.
KIeuren aan de horizon geven aan dat het einde van de droogte eraan komt.
Eindelijk doorweken enorme regenbuien de kurkdroge grond.
De regen verandert alles opnieuw.
Een kroonarend heeft gewacht op iets wat de regen hopelijk meebrengt.
Eten voor haar hongerige jong.
Hier nestelen is een grote gok geweest.
Haarjong is afhankelijk van dieren uit de regenwouden in Congo.
Ze hoeft niet lang meer te wachten.
De grootste migratie van zoogdieren in Afrika is begonnen.
10 miljoen vleerhonden zijn onderweg naar dit kleine woud in het oosten.
Ze komen zich hier te goed doen aan fruit.
En daar hebben de kroonarend en haarjong op gewacht.
Maar zij niet alleen.
Andere arenden zijn van ver hierheen gekomen.
Ook visarenden en vechtarenden zijn gekomen voor de vleerhonden.
De gok die de kroonarend maanden geleden genomen heeft, is beloond.
Zij is de enige arend met een nest in dit woud.
Zij heeft hier haarjong uitgebroed voordat de vruchten rijp waren...
en de vleerhonden kwamen.
Ze broedt maar eens in de twee jaar, dus haartiming moet perfect zijn.
De vleerhonden vertrekken over enkele maanden...
maar dan heeft haarjong zijn goede start al gehad.
Dit grasland is begraasd, verbrand en in jaren niet zo droog geweest.
Maar dankzij de regen begint de natuur zich te herstellen.
Op de stoffige vlakten van Amboseli keert de goede tijd weer terug.
De droogte heeft honderden olifanten gedood...
maar zij die het gered hebben, keren nu terug naar huis.
En ze hebben een verrassing bij zich.
Een kleine.
Nu er eten genoeg is, richt de kleine zich op belangrijkere zaken.
KIeine reigers opjagen, bijvoorbeeld.
De stieren zijn ook terug.
Dit mannetje heeft jaren moeten wachten om zich voort te planten.
Nu moet hij zich naar de top vechten.
Maar z'n rivaal is geen kleine jongen.
Hun koppen wegen elk zoveel als een auto.
Het duel duurt al dagen.
Nu, op de derde dag, bereikt de strijd z'n hoogtepunt.
Een van hen zal binnenkort moeten capituleren.
Tegen het enorme geweld zijn zelfs slagtanden niet bestand.
Na drie dagen is de strijd voorbij.
De winnaar heeft recht op de vrouwtjes.
Het herstel na de droogte is begonnen.
De olifanten zullen binnenkort weer op volle sterkte zijn.
De dieren in Oost-Afrika spelen elke dag met hun leven.
Ze staan voortdurend voor grote veranderingen...
maar dankzij hun buitengewone aanpassingsvermogen overleven ze.
Oost-Afrika lijkt misschien onleefbaar...
het biedt ook ongekende kansen aan hen die bereid zijn ze te grijpen.
Uiteindelijk waren het de veranderlijke savannen...
die aan de wieg stonden van de best aangepaste diersoort: wij zelf.